14 februari, Valentijn is de dag van de liefde! Velen kijken reikhalzend uit naar de komst van de postbode: liefdesbrieven en valentijnskaartjes worden vandaag massaal verstuurd. Ook in de bloemenwinkel of bij de confiserie is het drukker dan anders. Vorige week werd Valentijnsdag druk besproken in de pers. Is Valentijn nu vooral een nieuw commercieel feest of kent het een lange traditie? Het vieren van 14 februari als liefdesdag gebeurt al heel lang. Zo worden intieme valentijnskaartjes van verschillende generaties in mijn familie gekoesterd. Ook in de museumcollectie van het Huis van Alijn wordt heel wat intieme liefdespost bewaard uit de hele 20ste eeuw. Net zoals veel andere tradities is de wijze waarop Valentijn gevierd wordt recent sterk veranderd.
Een Valentijnskaart sturen was vroeger dé manier om je liefde kenbaar te maken. Zo’n liefdeskaart ontvangen was best spannend. De liefdesverklaring was vaak anoniem. ‘Je Valentijn’, zo signeerde een stille aanbidder/aanbidster zijn of haar liefdesverklaring. Of de kaart werd met ‘xxx’ of met puntjes gesigneerd. Elke ‘x’ staat voor een kus. Het aantal puntjes was het aantal letters van de naam van de verliefde. Een kleine hint om te achterhalen wie de anonieme geliefde was. Valentijnskaartjes blijven populair maar vandaag is de concurrentie van sms, email, e-cards en zelfs berichtjes in de krant groot.
Op de kaartjes stonden meestal liefdessymbolen afgebeeld. Hartjes, cupidootjes of rode rozen zijn ook vandaag nog steeds de bekendste. Nieuw is dat deze symbolen vandaag niet enkel op valentijnskaartjes staan, maar ook op een groot gamma gadgets. Naast bloemen worden sinds enkele jaren op Valentijn andere geschenken uitgedeeld. Veel winkels pakken uit met ‘Valentijn specials’, van een functionele broodrooster tot pikante lingerie, van een pralinedoos tot een juweel. In restaurants kan je een speciale ‘valentijnsmenu’ bestellen. In deze menu zijn afrodisiaca vaak de belangrijkste ingrediënten. De liefdeskeuken als een voorbode voor een zwoele nacht of zelfs een opwindend jaar!
Maar wie is nu Valentijn? Van een heilige met zo’n reputatie vermoed je toch heel wat (pikante) literatuur te vinden. Helaas, er zijn geen Don Juan of Markies de Sade verhalen rond deze figuur. Er is zelfs bitter weinig over hem bekend. Ondertussen is deze Sint-Valentijn zelfs geschrapt van de officiële heiligenlijst. Naast de kindervriend Sinterklaas en de heilige die men aanroept voor de verloren voorwerpen Sint-Antonius is het nochtans een populaire heilige. Er zijn trouwens meerdere heilige Valentijnen. Zo zijn er zeven christelijke martelaren met de naam Valentijn bekend. Dat er zo weinig bekend is rond Sint-Valentijn, maakt deze feestdag des te mysterieuzer.
De Valentijn die op 14 februari wordt vereerd was wellicht priester in Rome. Zijn reputatie als liefdesheilige zou hij gekregen hebben omdat hij het huwelijk van Romeinse soldaten bleef inzegenen ondanks het huwelijksverbod voor soldaten dat de Romeinse keizer had uitgesproken. Priester Valentijn werd hiervoor opgepakt en zou op 14 februari zijn terechtgesteld. Nog volgens de legende werd hij tijdens zijn gevangenschap verliefd op de dochter van een medegevangene en liet hij haar een briefje na getekend ‘je Valentijn….’
Wie nog op zoek is naar een exclusieve valentijnskaart kan terecht in de museumshop van het Huis van Alijn. Hier zijn reproducties van liefdeskaarten uit de museumcollectie verkrijgbaar.
